Eanaš gieldda doaimmain lea almmolaš bálvalusaid ordnen. Láhkaásaheapmi geatnegahttá gielddaid ordnet sosiála- ja dearvvašvuohtafuolahusa orruidasaset, muhto ii mearrit bienasta bitnii doaimma viidodaga, sisdoalu iige ordnenvuogi. Dain gielda mearrida ieš ja doaimmas sáhttet leat gieldaguovdasaš erohusat.

Gielddain lea válljenfriddjavuohta dan hárrái, mot bálvalusat ordnejuvvojit. Gielda sáhttá ordnet bálvalusaid ieš dehe ovttasbarggus eará gielddaiguin. Gielda sáhttá maid oastit bálvalusaid eará gielddain, gieldaovttastumiin dehe priváhta fitnodagain ja organisašuvnnain.

Go gielda dehe gieldaovttastupmi háhká bálvalusaid priváhta bálvalanbuvttadeaddjis, de oastit áigojuvvon bálvalus galgá deavdit gáibádusaid, mat gáibiduvvojit, go gielda dehe gieldaovttastupmi ieš buvttada danveardásaš bálvalusa.

Bálvalusaid háhkamis galgá doahttaluvvot háhkanláhka. Háhkanláhka geatnegahttá gielddaid gilvalahttit háhkamiid, mat dahkkojuvvojit iežas organisašuvnna olggobealde. Háhkanláhka ii goitge mearrit, mii háhkkojuvvo ja makkár eavttuiguin. Dalle gielda mearrida háhkat áigojuvvon bálvalusas sisdoalus, šlájas ja háhkama eavttuin.

Jagi 2014 rájes gielddat leat sáhttán ordnet bálvalusaid maid nu ahte leat addán áššehasaide bálvalanseđela. Gielda mearrida, váldojuvvogo bálvalanseđel atnui sosiála- ja dearvvašvuohtafuolahusa láhkaásahan bargguid ordnemis. Jos gielda geavaha bálvalanseđela, gielda čatnasa máksit bálvalusa geavaheamis dagahan goasttádusa seđela árvvu rádjái. Bálvalanseđela árvu galgá leat govttolaš.

Dušše gielda ja gieldaovttastupmi sáhttá oahpistit dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid dárbbašeaddji áššehasaid oastinbálvalusaide, mat leat gielddaid ordnenovddasvástádussan. Priváhta bálvalanbuvttadeaddji ii dađi lági mielde sáhte fállat bálvalusas njuolga áššehassii gieldda oastinbálvalussan, jos das ii leat ovddalgihtii sohppojuvvon gielddain dehe gieldaovttastumiin.

Áššehasas lea vuoigatvuohta biehttalit bálvalanseđeliin ordnejuvvon bálvalusain, goas gielda šaddá ordnet su bálvalusa eará lágiin.

Oastinbálvalussan ordnen ii váikkut áššehasa sajádahkii iige su bálvalusas máksin áššehasmáksui. Áššehasmávssu láhkaásaheamis áššehassii nuvttá ásahuvvon bálvalusain ii oaččo báhcit maid iežasovddasvástádusossodat áššehasa máksima várás.