Bargan Suomas

Jos boađát bargat Supmii nuppi EU- dehe Eeg-riikkas, Šveiccas dehe Kanada Quebecas, sáhtát dábálaččat geavahit almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid ja oažžut buohccedikšunbuhtadusaid, vaikko dus ii livčče ruovttugielda Suomas. Áel nanne du vuoigatvuođa dikšumii Suomas. Jos boađát bargat Supmii eará báikkis go EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas dehe Kanada Quebecas, du vuoigatvuohta dikšumii vuođđuduvvá ruovttugildii ja oadjudeapmái buohcama várás Suomas.


Go boađát Supmii bargat, du vuoigatvuhtii geavahit Suoma almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid ja oažžut buohccedikšuma buhtadusaid váikkuha

  • riika, gos boađát Supmii
  • du bargama bistin Suomas
  • du bargogaskavuođa bistin, bálká ja bargoáigi
  • barggatgo Suoma vai olgoriikkaid bargoaddi bálvalusas.

Go boađát Supmii bargui suopmelaš bargoaddi bálvalussii, čielggat Áel:s iežat vuoigatvuođa Suoma buohcanodjui.

Dus sáhttá leat vuoigatvuohta geavahit Suomas almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid ja oažžut Áel:s buohccedikšunbálvalusaid, vaikko it oroše Suomas bissovaččat dehe livčče oadjuduvvon buohcama várás Suomas. Dalle du bargamii dábálaččat guoskaduvvo EU-láhkaásaheapmi dehe riikkaidgaskasaš sosiáladorvosoahpamuš, man vuođul oažžut vuoigatvuođa dikšumii Suomas. Doaimmat ájahalakeahttá Áel:ii registrerema várás

  • nuppi EU- dehe Eeg-riikka dehe Šveicca mieđihan skovi E 106, E 109, E 120, E 121, S1 dehe S3
  • Kanada Quebeca mieđihan skovi SF/Q1 dehe SF/Q4.

Jos du ulbmilin lea fárret Supmii bissovaččat, daga fárrenilmmuhusa magistráhtii. Jos magistráhta registrere dutnje ruovttugieldda, sáhtát geavahit buot almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid.

Suomas bargi rádjebargi

Rádjebargis, gii bargá Suomas ja orru Estteeatnamis, Ruoŧas dehe Norggas, lea vuoigatvuohta geavahit buot almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid gieldalačča áššehasmávssuin. Rádjebargis ii leat ruovttugielda Suomas, muhto son lea barggus dihte oadjuduvvon buohcama várás Suomas ja oažžu iežas geavahussii Áel-goartta. Rádjebargis lea riekti dikšumii maiddái orrunriikkastis.

  • Oza Áel:s oadjudeami buohcama várás áššiid dikšunbálvalusas dehe skoviin Y 77.

Jos barggat Suomas rádjebargin ja leat oadjuduvvon buohcama várás Suomas

  • sáhtát geavahit almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid seamma ládje go Suomas orru ja oaččut buohccedikšuma buhtadusaid
  • oaččut Áel-goartta ja Áel:a mieđihan eurohpalaš buohccedikšungoartta
  • oaččut Áel:s dárbbu mielde Duođaštusa vuoigatvuođas buohcanovdamuniide Suomas), mainna sáhtát čujuhit iežat vuoigatvuođa almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid geavaheapmái ja buohccedikšuma buhtadusaide
  • du bearašlahtus, gii lea bargoeallima olggobealde, leat ovttalágán vuoigatvuođat.

EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas sáddejuvvon bargi

Jos bargoaddát sádde du Supmii bargui nuppi EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas, du bargoaddiriikkas lea ovddasvástádus du buohccedikšuma goluin. Gulat dábálaččat maiddái iežat bargoaddiriikka buohcanodjui.

Jos du bargan Suomas bistá vuollái ovtta jagi, čujuhat iežat vuoigatvuođa dikšumii Suomas du bargoaddiriikka mieđihan eurohpalaš buohccedikšungoarttain, mainna oaččut

  • dálkkasdieđalaččat vealtameahttun dikšuma almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas gieldalačča áššehasmávssuin.
  • Buohccedikšuma buhtadusaid priváhta dearvvašvuohtafuolahusa, dálkasiid ja mátkkiid goluin Áel:s. Oza buhtadusaid Áel:s maŋálgihtii.

Jos barggat Suomas badjel jagi, doaimmat Áel:ii iežat bargoaddiriikka mieđihan skovi E 106 dehe S1 registrerema várás. Áel mieđiha dán vuođul Duođaštusa vuoigatvuođas dikšunovdamuniide Suomas, mainna čájehat iežat vuoigatvuođa dikšumii almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas ja buohccedikšuma buhtadusaide.

Kanada Quebecas boahtán bargi

Kanada Quebecas gaskaboddasaččat Supmii bargui boahtán bargi ja sáddejuvvon bargi gullaba Quebeca buohcanodjui, man ovddasvástideaddji buohcanoadjolágádus mieđiha bargái skovi SF/Q1 dehe SF/Q4. Doaimmat ájahalakeahttá

  • skovi SF/Q1 registrerema várás Ealáhatdorvoguovddážii
  • skovi SF/Q4 registrerema várás Áel:ii.

Registrerema maŋŋel

  • sáhtát geavahit almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid seamma ládje go Suomas orru ja oaččut buohccedikšuma buhtadusaid
  • oaččut Áel:s Duođaštusa vuoigatvuođas dikšunovdamuniide Suomas, mainna sáhtát čájehit iežat vuoigatvuođa almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid geavaheapmái ja buohccedikšuma buhtadusaide
  • bargi bearašlahtus, gii fárre mielde ja lea bargoeallima olggobealde, leat ovttaveardásaš bálvalusat.

Bargi, gii boahtá EU:a olggobealde

Dábálaččat eará báikkis go EU-, dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas boahtán olbmo vuoigatvuohta almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid geavaheapmái vuođđuduvvá dasa, leago dus Suomas magistráhta registreren ruovttugielda.

  • Jos dus lea Suomas ruovttugielda, sáhtát geavahit buot almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid gieldalačča áššehasmávssuin.
  • Jos dus ii leat ruovttugielda, oaččut almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas dušše hohpolaš dikšuma. Govččat ieš dikšuma dagahan goluid.

Du vuoigatvuohta Áel:a máksin buohccedikšuma buhtadusaide vuođđuduvvá dasa, leatgo oadjuduvvon buohcama várás Suomas.

  • Oza oadjudeami buohcama várás Áel:a áššiid dikšunbálvalusas dehe skoviin Y 77.

EU:a nu gohčoduvvon riikiifárrendirektiivvat gusket dihto diliin bargiid, geat bohtet bargui olggobealde EU- ja Eeg-riikkaid ja Šveicca ja geain lea vuoigatvuohta ovttaveardásaš meannudeapmái Suomas orruiguin.

  • Riikiifárrenlágádus mearrida heivejitgo direktiivvaid njuolggadusat du dilis.
  • Áel mieđiha bargái, geas ii leat ruovttugielda, dárbbu mielde Duođaštusa vuoigatvuođas dikšunovdamuniide Suomas, man sáhttá ohcat Áel:s skovi Y 77 doaimmaheami oktavuođas áššiid dikšunbálvalusas dehe skoviin SV 141.