Fárren EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii

EU-láhkaásaheapmi dorvvasta du vuoigatvuođa geavahit dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid čuozáhatriikkas, go fárret nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii. Jos olgoriikkain orrumat lea gaskaboddasaš, oaččut čuozáhatriikkas dálkkasdieđalaččat vealtameahttun dikšuma eurohpalaš buohccedikšungoarttain. Jos du fárren lea guhkesáigásaš dehe bissovaš, gáibida dikšuma oažžun du registrerema čuozáhatriikka buohcanoadjolágádusas.


Du vuoigatvuhtii oažžut dikšuma EU- ja Eeg-riikkain ja Šveiccas fárrema maŋŋel váikkuhit čuovvovaš áššit

  • leatgo iežat fárrema maŋŋel oadjuduvvon buohcama dihte Suomas
  • leago du fárren gaskaboddasaš vai bissovaš
  • mii lea du fárrema ágga.

EU-láhkaásaheami mielde dušše ovtta riikkas hávális lea ovddasvástádus dutnje addojuvvon dikšuma goluin. Dát riika mieđiha fárrendilis dikšunriekteduođaštusaid, mat gusket du ja maid čájehemiin oažžut dikšuma čuozáhatriikkas.

Jos fárret nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii bargat doppe oanehisge áigge olgoriikkalaš bargoaddi bálvalusas, de sirdásat dábálaččat barganriikkat buohcanodjui ja maiddái ovddasvástádus buohccedikšumis sirdása barganriikii. Du bargoaddiriika mieđiha dutnje dikšunriekteduođaštusaid. Oaččut dikšuma barganriikkas gažaldatvuloš riikka láhkaásaheami ja vuogádaga mielde. Jos geavahat Suomas almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid, čájet dikšunaddái dehe Áel:ii barganriikkat mieđihan dikšunriekteduođaštusa, dábálaččat eurohpalaš buohccedikšungoartta.

Jos dus lea fárremat maŋŋel ruovttugielda Suomas, sáhtát geavahit buot almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid seamma ládje go Suomas orrut. Mávssát bálvalusa geavahusas gieldda olbmo áššehasmávssu. Magistráhta registrere ruovttugieldda álbmotdiehtoregisttarii.

EU-láhkaásaheapmi váikkuha du vuoigatvuhtii oažžut dikšuma nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii fárremat maŋŋel maiddái Suomas. Jos Suopma gokčá Áel:a mearrádusain du dikšuma goluid, sáhtát geavahit Suomas buot almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid gieldda olbmo áššehasmávssuin. Magistráhta ruovttugieldda registreremiin ii dán dilis leat mearkkašupmi.

Sáhtát geavahit Áel-goartta olgoriikkaide fárrema maŋŋel dušše dalle, jos leat oadjuduvvon buohcama dihte Suomas.

Ilmmut Áel:ii fárremis olgoriikkaide skoviin Y 38. Daga ilmmuhusa álohii, jos du olgoriikkat orodeapmi bistá badjel golbma mánu.

Vuollái jagi orodeapmi EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas

Jos fárret vuollái jahkái nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii, gehččojuvvo du fárren dábálaččat gaskaboddasaš orodeapmin nuppi riikkas. Gaskaboddasaš olgoriikkas orodeapmi lea ovdamearkka dihte luopmomátki dehe stuđeantalonohallan olgoriikkain.

Jos du orodeapmát bistá eanemusat jagi, gulat dábálaččat Áel:a mearrádusain Suoma sosiáladorvui olgoriikkain orodeapmát áigge. Dát dárkkuha, ahte don leat oadjuduvvon buohcama várás Suomas ja ahte EU-láhkaásaheami vuođul Suoma ovddasvástádussan leat maid du dikšuma golut. Dákkár dilis

  • Du geavahusas lea Áel-goarta
  • Oaččut Áel:a mieđihan eurohpalaš buohccedikšungoartta
  • Sáhtát geavahit Suomas almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid gieldda orru áššehasmávssuin, vaikko dus ii livčče ruovttugielda Suomas.

Gaskaboddasaš nuppi EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas orodeami áigge oaččut dálkkasdieđalaččat vealtameahttun dikšuma čuozáhatriikkas Áel:a mieđihan eurohpalaš buohccedikšungoarttain.

Suoma láhkaásaheami vuođul don adnojuvvot dábálaččat Suomas orrun eanemusat ovtta jagi olgoriikkain orodeapmát áigge. Lea goitge vejolaš, ahte nuppi riikka álbmotlaš láhkaásaheami mielde orrun adnojuvvo bissovažžan juo oanehit áigge vuođul, ovdamearkka dihte guđa mánu maŋŋel. Dákkár diliin čuozáhatriika gáibida dábálaččat dus eará dikšunriekteduođaštusa dikšuma oažžuma várás. Váldde dálle oktavuođa Áel:a riikkaidgaskasaš áššiid guovddážii.

Badjel jagi orrun EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas

Dábálaččat badjel jagi bisti orrun nuppi EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas gehččojuvvo luonddus mielde bissovažžan. Válddáthan goitge fuomášupmái, ahte jos orodat jeavddalaččat badjel jahkebeali jagis olgoriikkain, sáhttá olgoriikkain orrumat adnojuvvot bissovažžan. Dákkár diliin ođđa orrunriikkat láhkaásaheapmi meroštallá, makkár dikšuma oaččut čuozáhatriikkas.

Čielggat áiggebále ovdal fárremat, makkár eavttuid mielde sáhtát geavahit dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid čuozáhatriikkas.

Jos orut badjel jagi olgoriikkain, massát dábálaččat vuoigatvuođat Suoma buohcanodjui. Dát dárkkuha maid dan, ahte Suopma ii dábálaččat govčča buohccedikšumat goluid. Áel mearrida oadjudeamis buohcama várás Suomas ja addá mearrádusa Suoma sosiáladorvvu láhkaásaheami guoskadeamis, go muotkkut olgoriikkaide.

  • Jos don it leat muotkumat maŋŋel šat oadjuduvvon buohcama várás Suomas, čielggat makkár eavttuid mielde beasat čuozáhatriikka buohcanodjui.
  • Du dikšungoluin ovddasvástideaddji riika mieđiha dutnje dikšunriekteduođaštusaid.

Suoma ovddasvástádussan sáhttet leat du buohccedikšuma golut, vaikko orut nuppi EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas badjel jagi áigge dehe bissovaččat. Dákkár olmmošjoavkkut leat ovdamearkka dihte

  • dušše Suomas ealáhaga oažžu ealáhatolmmoš, vaikko son ii leat oadjuduvvon buohcama várás Suomas
  • Suomas olgoriikkaide sáddejuvvon bargi, gii lea maid oadjuduvvon buohcama várás Suomas
  • stuđeanta, gii čađaha olles dutkosa olgoriikkain, ja gii oažžu Suomas oahppodoarjaga.

Jos Suopma gokčá du dikšuma goluid, oaččut Áel:s

  • dikšunriekteduođaštusa orruma várás čuozáhatriikkas registrerema várás
  • eurohpalaš buohccedikšungoartta
  • duođaštusa vuoigatvuođas dikšunovdamuniide Suomas, mainna čujuhat Suomas iežat vuoigatvuođa geavahit almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid ja oažžut Áel:s buohccedikšuma buhtadusaid.

Du vuoigatvuohta geavahit Suomas almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii fárrema maŋŋel mearrahuvvá čuovvovaččat

  • Jos dus lea fárrema maŋŋelnai Suomas ruovttugielda, sáhtát geavahit almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid gieldalačča áššehasmávssuin.
  • Jos dus ii leat Suomas ruovttugielda, muhto Suopma gokčá EU-láhkaásaheami vuođul buohccedikšumat goluin, sáhtát geavahit almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid gieldda orru áššehasmávssuin.
  • Jos dus ii leat Suomas ruovttugielda ja buohccedikšumat goluid gokčá EU-láhkaásaheami vuođul nubbi EU- dehe Eeg-riika dehe Šveica, oaččut dálkkasdieđalaččat vealtameahttun dikšuma Suoma almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas gieldalačča áššehasmávssuin, go čájehat nuppi riikka mieđihan eurohpalaš buohccedikšungoartta. Oaččut maid hoahpuhis dikšuma, muhto dákkár dikšuma goluid govččat ieš.

Jos dárbbašat lassidieđuid vuoigatvuođastat dikšumii ja dikšunriekteduođaštusain mutkkodettiinat Suomas olgoriikkaide, váldde oktavuođa Áel:a riikkaidgaskasaš áššiid guovddážii.

Oza dikšunriekteduođaštusaid Áel:s skoviin SV 140, jos Áel ii leat gieđahallan vuoigatvuođat dikšumii fárren olgoriikkaide –ilmmuhusa (skovvi Y 38) gieđahallama olis.