Fárren ealáhatolmmožin

Jos fárret ealáhatolmmožin olgoriikkaide vuollái jahkái, lea jearaldat dábálaččat gaskaboddasaš olgoriikkain orodeamis ja du Suoma sosiáladorvu seailu. Jos fárret olgoriikkaide bissovaččat, sosiáladorvu Suomas nohká dábálaččat fárrenbeaivái. Suopma sáhttá goitge gokčat goluid, jos fárret bissovaččat nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii ja oažžut ealáhaga Suomas.


Jos fárret ealáhatolmmožin olgoriikkaide orrut gaskaboddasaččat dehe bissovaččat, Áel mearrida leatgo fárremat maŋŋel oadjuduvvon buohcama várás Suomas. Dábálaččat Suoma buohcanodjui gullan nohká fárrenáigemuddui, iige dus dalle leat vuoigatvuohta ovdamearkka dihte Áel-goartta geavaheapmái.

Magistráhta árvvoštallá, leago dus fárrema maŋŋel ruovttugielda Suomas. Jos dus lea fárremat maŋŋel Suomas magistráhta registreren ruovttugielda, sáhtát geavahit visot almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid gieldda orru áššehasmávssuin. Jos dus ii leat fárrema maŋŋel ruovttugielda Suomas, oaččut almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas dábálaččat dušše hohpolaš dikšuma. Govččat ieš dikšungoluid.

Jos fárret ealáhatolmmožin bissovaččat orrut nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii ja oažžut ealáhaga dušše Suomas, lea vejolaš, ahte Suopma gokčá buohccedikšumat goluid maiddái fárrema maŋŋel. Oaččut dalle Ael:s ealáhatolbmo eurohpalaš buohccedikšungoartta sihke buohccedikšuma ođđa orrunriikkastat dađi lági mielde, ahte Suopma buhtte dikšumisttát ollašuvvan goluid orrunriikii.

Jos fárret bissovaččat orrut eará báikái go EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii, it leat dábálaččat oadjuduvvon buohcama várás Suomas fárremat maŋŋel. Dalle it maid sáhte geavahit Áel-goartta. Du vuoigatvuohta geavahit almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa sorjá das, leago dus Suomas fárremat maŋŋel magistráhta registreren ruovttugielda. Čielggat ođđa orrunriikkat eiseválddiin, makkárat leat riikka dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusat.

Ilmmut olgoriikkaide fárremis magistráhtii ja Áel:ii áššiid dikšunbálvalusas dehe skoviin Y 38. Lea ávžžuhahtti, ahte dagat Áel:ii ja magistráhtii álohii ilmmuhusa badjel golbma mánu bisti olgoriikkain orodeamis.

Gaskaboddasaš orrun olgoriikkain

Jos orodat ealáhatolmmožin olgoriikkain vuollel ovtta jagi, bisut dábálaččat Suoma sosiáladorvvu olis ja fásta orrunčujuhusat seailu Suomas, goas dus lea Suomas ruovttugielda. Jos orodat

  • EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas, oaččut dálkkasdieđalaččat vealtameahttun dikšuma báikkálaš almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas eurohpalaš buohccedikšungoarttain.
  • Eará baikkes go EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas, govččat dábálaččat ieš dikšuma dagahan goasttádusaid. Maiddái priváhta dáhkádus sáhttá njuolga buhttet goasttádusaid.

Ilmmut badjel golbma mánu bisti olgoriikkain orodeamis magistráhtii sihke Áel:ii áššiid dikšunbálvalusas dehe skoviin Y 38.

Bissovaš orrun EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas

EU-láhkaásaheami vuođul ealáhatolbmo buohccedikšuma goluid ovddasvástádus lea riikkas, gos ealáhatolbmui máksojuvvo ealáhat. Jos fárret bissovaččat orrut EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii ja oaččut bargo- dehe álbmotealáhaga dušše Suomas, Suoma ovddasvástádussan leat buohccedikšumat golut maiddái fárremat maŋŋel.

  • Jos oaččut ealáhaga máŋgga EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas, de buohccedikšumat ovddasvástádus lea riikkas, gos leat leamaš guhkimusat ealáhaga várás oadjuduvvon.
  • Jos oaččut ealáhaga máŋgga riikkas ja orut muhtin ealáhaga máksi EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas, orrunriikkas lea ovddasvástádus buohccedikšumat goasttádusain.

Áel čilge buohccedikšuma goasttádusain ovddasvástideaddjiriikka, go fárret ealáhatolmmožin bissovaččat orrut nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii. Jos Suomas muotkumat maŋŋel

  • Suomas ii leat ovddasvástádus buohccedikšumat goasttádusain, čilge ášši ođđa orrunriikkat buohcanoadjolágádusas dehe lágádusain, mat mákset dutnje ealáhaga.
  • Suopma gokčá buohccedikšumat goasttádusaid, Áel mieđiha dutnje ođđa orrunriikkas registrerema várás skovi E 121 ja ealáhatolbmo eurohpalaš buohccedikšungoartta.

Bissovaš orrun eará báikkis go EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas

Jos orut bissovaččat eará báikkis go EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas, du vuoigatvuohta Suoma buohcanodjui nohká dábálaččat fárrenbeaivái. It sáhte dalle geavahit Áel-goartta. Jos dus ii leat fárrema maŋŋel Suomas ruovttugielda, oaččut almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas dušše hohpolaš dikšuma ja dus leat alddát ovddasvástádus goluin.

Du vuoigatvuohta orrunriikkas vuođđuduvvá dan láhkaásaheapmái. Čilge ovdal fárremat, makkár dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusat leat du anus ja dárbbašatgo ovdamearkka dihte priváhta dáhkádusa.

Jos fárret ealáhatolmmožin orrut bissovaččat Chilii, oaččut Chiles buohccedikšuma seamma eavttuid mielde go báikkálaš ealáhatolbmot. Chiles orru ealáhatolbmo dearvvašvuohtafuolahusa máksui váikkuhit maid ealáhagat, mat máksojuvvojit olgoriikkain. Dearvvašvuohtafuolahusa mávssu mearrama várás Áel addá bivdaga mielde ealáhatolbmui duođaštusa Suomas mieđihuvvon ealáhagain. Duođaštusa sáhttá sihtat Áel:s skoviin SV 140.

Dearvvašvuohtabálvalusat ođđa orrunriikkastat

Jos Suomas lea ovddasvástádus du buohccedikšuma goluin, go fárret ealáhatolmmožin bissovaččat orrut nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii, oaččut ođđa orrunriikkastat dikšuma seamma ládje go báikkálaš orrut. Suopma buhtte dikšumisttát ollašuvvan goluid du orrunriikii.

Dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid geavaheapmi gáibida du registrerema orrunriikka buohcanoadjolágádusas dehe eará eiseválddi olis, man ovddasvástádussan leat dearvvašvuohtabálvalusat.

  • Áel mieđiha registrerema várás skovi E 121.
  • Skovvi sáhttá mieđihuvvot juogo nu ahte siđat dan ieš dehe ođđa orrunriikkat buohcanoadjolágádus dehe eará doaibmaválddálaš eiseváldi sihtá dan.

Registrerema maŋŋel orrunriikkat buohcanoadjolágádus dehe eará eiseváldi addá dábálaččat dutnje áššegirjji, mainna sáhtát čujuhit iežat vuoigatvuođa dikšumii orrunriikkastat. Oaččut dikšuma orrunriikkat láhkaásaheami ja vuogádaga mielde.

Jos fárustat muotku bearašlahttu, guhte lea bargoeallima olggobealde, Áel ja orrunriikkat buohcanoadjolágádus čielggadit, leago Suomas ovddasvástádus gokčat máid bearašlahtuidat goluid. Maiddái du vuolleahkásaš bearašlahtu vuoigatvuohta dikšumii váldojuvvo gieđahallamii Áel:s, go ilmmuhat Áel:ii muotkumis dehe sáddet skovi SV 140. Dievasahkásaš bearašlahttu galgá ilmmuhit fárremisttis sierra Áel:ii.

Dearvvašvuohtabálvalusat eará báikkis go orrunriikkastat

Jos Suopma gokčá fárremat maŋŋel buohccedikšuma goluid, Áel mieđiha dutnje ealáhatoažžu eurohpalaš buohccedikšungoartta, man nubbi bealli lea limeruoná. Áel mieđiha goartta seammas, go dat mieđiha skovi E 121.

  • Geavat goartta eará báikkis go orrunriikkastat, jos dárbbašat dálkkasdieđalaččat vealtameahttun dikšuma iežat gaskaboddasaš orodeami áigge eará báikkis go EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas.
  • Jos it geavat goartta ja mávssát ieš dálkkasdieđalaččat vealtameahttun dikšuma goluid, oza buhtadusaid Áel:s skoviin SV 128.

Sáhtát ohcalit dikšumii Supmii, go orut nuppi EU- dehe Eeg-riikkas dehe Šveiccas ealáhatolmmožin ja Suopma gokčá buohccedikšumat goluid.

  • Čájet iežat vuoigatvuođa dikšumii Áel:a mieđihan ealáhatoažžu eurohpalaš buohccedikšungoarttain Suoma almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas, gos oaččut dikšuma seamma ládje go olbmot, geat orrot Suomas.
  • Sáhtát geavahit iežat hálidan gieldda almmolaš dearvvašvuohtafuolahusa bálvalusaid, gos dikšun ordnejuvvo du dikšundárbbu mielde.
  • Oaččut goarttain Suomas maiddái njuolggobuhtadusa priváhta dearvvašvuohtafuolahusas, apteaikkas ja ambulánsagivttas.
  • Jos it geavat goartta, muhto mávssát ieš Suomas priváhta dearvvašvuohtafuolahusa addin dikšuma ollašuvvan goluid, sáhtát ohcat buohccedikšunbuhtadusaid Áel:s.
  • It sáhte geavahit Áel-goartta.

Jos orut EU-riikkas ja Suopma gokčá du buohccedikšuma goluid, sáhtát ohcalit dikšumii dehe geavahit dearvvašvuohtabálvalusaid maiddái orrunriikkat olggobeallái nuppi EU-riikii. Govččat dábálaččat ieš dikšuma buhtadusaid ja sáhtát ohcat maŋálgihtii buhtadusaid

  • Áel:s, jos du orrunriika lea Belgia, Bulgária, Itália, Nuortariika, Greika, Kroatia, Látvia, Lietuva, Luxemburg, Malta, Polska, Frankriika, Románia, Duiska, Slovákia, Dánmárku, Uŋgár dehe Estteeanan
  • Orrunriikkat buohcanoadjolágádusas dehe eará doaibmaválddálaš eiseválddis, jos orrunriikkat lea Hollánda, Espánnja, Irlánda, Kypros, Portugal, Ruoŧŧa dehe Ovttastuvvan gonagasriika.

Jos hálidat ohcalit dikšumii orrunriikkat olggobeallái nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii ja it hálit ieš gokčat dikšuma goluid, sáhtát ohcat orrunriikkat buohcanoadjolágádusas dehe eará eiseválddis ovdalobi (skovvi E 112 tai S2) dikšuma várás. It dárbbaš ovdalobi dikšuma várás, mii addojuvvo Suomas. Oza ovdalobi

  • Áel:s skoviin SV 129, jos orrunriikkat lea Belgia, Bulgária, Itália, Nuortariika, Greika, Kroatia, Látvia, Lietuva, Luxemburg, Malta, Polska, Frankriika, Románia, Duiska, Slovákia, Slovenia, Dánmárku, Čeahkka, Uŋgár dehe Estteeanan
  • Orrunriikkat buohcanoadjolágádusas dehe eará doaibmaválddálaš eiseválddis, jos orrunriikkat lea Hollánda, Espánnja, Irlánda, Kypros, Portugal, Ruoŧŧa dehe Ovttastuvvan gonagasriika. Orrunriikkat eiseváldi dahká iešheanalis mearrádusa ovdalobi mieđiheamis dehe hilgumis. Áel ii sáhte váikkuhit orrunriikka eiseválddi dahkan mearrádussii.