Veahkkegaskaoamit olgoriikkain

Sáhtát váldit fárrosat iežat Suomas oažžun veahkkegaskaoami olgoriikkaide, jos du ulbmilin lea orodit olgoriikkain gaskaboddasaččat. Govččat ieš veahkkegaskaoami fievrredeami ja dan goluid. Dus lea maid alddis ovddasvástádus olgoriikkain fuolahusain ja divvumiin, jos veahkkegaskaoapmát cuovkana olgoriikkain. Jos fárret olgoriikkaide bissovaččat orrut, oaččut dábálaččat fárrosat veahkkegaskaoami, mii lea persovnnalaš geavahusastat.


Jos veahkkegaskaoapmát cuovkana olgoriikkain,

  • suopmelaš eiseválddit eai dábálaččat buhtte olgoriikkain ollašuvvan veahkkegaskaomiid fuolahus- ja divvungoluid, eaige dat ordne divvuma olgoriikkain
  • suopmelaš eiseválddit eai leat geatnegahtton doaimmahit dutnje ođđa veahkkegaskaoami olgoriikkaide
  • govččat ieš veahkkegaskaoami doaimmaheami ordnedemiin ja fievrridangoluin, jos hálidat ođđa veahkkegaskaoami doaimmahuvvot olgoriikkaide
  • oaččut almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas veahkkegaskaoami divvuma dehe ođđa veahkkegaskaoami go máhccat Supmii.

Jos buohccát olgoriikkain ja oaččut hohpolaš dálkkasdieđalaččat vealtameahttun dikšuma, sáhtát oažžut veahkkegaskaoami geavahussásat dikšunaddis. Riikkain leat sierralágán geavadat veahkkegaskaomiid háhkamis ja luobaheamis. Muhtin riikkain veahkkegaskaoami oažžun lea dikšuma oassi, dábálaččat ovdamearkka dihte Davviriikkain oaččut gardnjilsoppiid iežat geavahussii njuolga dikšunaddis. Muhtin riikkain šattat oastit dehe láigohit mávssu vuostá veahkkegaskaoami iežat geavahussii.

Orrun olgoriikkain

Jos fárret bissovaččat Suomas olgoriikkaide, du vuoigatvuohta veahkkegaskaoapmái vuođđuduvvá dábálaččat magistráhta dahkan registreremii, mii guoská ruovttugieldda.

  • Jos dus lea Suomas ruovttugielda, sáhtát geavahit iežat almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas oažžun veahkkegaskaoami maiddái fárrema maŋŋel. Sáhtát maid fuolahahttit veahkkegaskaoami almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas go leat Suomas.
  • Jos dus ii leat Suomas ruovttugielda, it sáhte fuolahahttit Suomas veahkkegaskaoami, mii lea du anus.

Jos dus ii leat fárrema maŋŋel ruovttugielda Suomas ja fárret orrut Suomas eará báikái go EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii, du vuoigatvuohta ođđa veahkkegaskaomiid oažžumii Suomas nohká. Sáhtát oažžut iežat dárbbašan veahkkegaskaomiid geavahussásat čuozáhatriikka láhkaásaheami dehe priváhta dáhkádusa vuođul dehe iežat mávssuiguin.

Jos dus ii leat fárrema maŋŋel ruovttugielda Suomas ja fárret orrut Suomas nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii, ja Suoma ovddasvástádussan lea gokčat dikšungoluid fárrema maŋŋel, seailluhat iežat vuoigatvuođa oažžut veahkkegaskaoami geavahussásat almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas Suomas. Sáhtát maid fuolahahttit, divuhit ja ođastit veahkkegaskaoami, mii lea du geavahusas, almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas Suomas.

Dábálaččat sáhtát oažžut iežat dárbbašan veahkkegaskaoami maid orrunriikkastat, mii mieđiha dan láhkaásaheamis ja vuogádagas mielde. Čuozáhatriikka buohcanoadjolágádus dehe eará ovddasvástideaddji dearvvašvuohtafuolahusa eiseváldi dábálaččat máhttá buoremusat addit lassidieđuid veahkkegaskaomiid oažžumis ja háhkamis.

Jos veahkkegaskaoapmi ii leat vel geavahusastat fárrenmuttus

Seailluhat iežat vuoigatvuođa oažžut veahkkegaskaoami geavahussásat almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas, jos buot čuovvovaš gáibádusat ollašuvvet

  • fárret nuppi EU- dehe Eeg-riikii dehe Šveicii
  • don leat ožžon Suomas mearrádusa veahkkegaskaoami oažžumis
  • veahkkegaskaoapmi ii leat vel fárrenmuttus luobahuvvon geavahussásat.

Dákkár veahkkegaskaoamit leat aŋkke

Protesat

  1. ortopedalaš protesat
  2. oaidnofuolahusa veahkkegaskaoamit, ovdamearkka dihte čalbmeprotesat
  3. (giddes ja bođđehahtti) bátneprotesat

Mearkkašahtti veahkkegaskaoamit

  1. rullastuolut, ortosat, juolgegárvvut sihke eará lihkadeami, čuožžuma ja čohkkáma veahkkegaskaoamit
  2. čieguslinssat sihke stuoridan- ja loopaláset
  3. gullanfuolahusa ja gulahallama gaskaoamit
  4. nebulasáhtorat
  5. njálbmeguovnnji duvddaprotesat
  6. bániid njulgenrusttegat.

Jos Suomas ii leat fárremat maŋŋel šat ovddasvástádus du dikšungoluin, it sáhte šat fárremat maŋŋel ođastit, fuolahahttit dehe divuhit Suomas veahkkegaskaoami, man leat ožžon almmolaš dearvvašvuohtafuolahusas.